Επιστημονικός γραμματισμός: το παράδειγμα της πλατφόρμας ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ

Επιστημονικός Γραμματισμός ορίζεται ως η ικανότητα χρήσης επιστημονικής γνώσης, για τον εντοπισμό ερωτημάτων και την εξαγωγή συμπερασμάτων τα οποία βασίζονται σε τεκμήρια, προκειμένου να βοηθηθούμε στην επιλογή αποφάσεων για το φυσικό κόσμο και τις αλλαγές που συμβαίνουν σε αυτόν μέσα από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Στο εργαστήριο εξοικειωθήκαμε με την πλατφόρμα μάθησης ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (www.stochasmos.org/students) λαμβάνοντας μέρος σε κάποιες δραστηριότητες που σκοπό είχαν να απαντήσουν στο ερώτημα: «Πώς επηρεάζει το περιβάλλον η χρήση των παρασιτοκτόνων όταν υπάρχουν ΓΤ και συμβατικά φυτά σόγιας;»

Αντώνης Χαραλάμπους & Άντρια Ιωάννου

1.      Κατά τη γνώμη μου, όλα αρχίζουν με την αποστολή και το ερώτημα που τους τίθεται να απαντήσουν. Δίνοντας στους μαθητές ένα ρεαλιστικό πρόβλημα, το οποίο όντως είναι σημαντικό για τις ζωές τους και πάνω στο οποίο όντως μια μέρα ίσως να κληθούν να εκφράσουν την άποψή τους, αυτόματα τους κινείς το ενδιαφέρον και τους παρέχεις με το απαραίτητο κίνητρο για παραγωγική και ουσιαστική ενασχόληση. Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας το αλληλεπιδραστικό περιβάλλον του ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ και τα διάφορα εργαλεία που προσφέρει (φωτογράφιση τεκμηρίων, παρουσίαση ερευνών, γραφικές παραστάσεις κτλ.) οι μαθητές πρέπει να εφαρμόσουν στην πράξη τα βήματα που απαιτούνται – οργάνωση της πληροφορίας και σχετικών δεδομένων, αναπαράσταση και μετατροπή των δεδομένων σε πληροφορία, κριτική αξιολόγηση δεδομένων, συνεργασία και επικοινωνία – προκειμένου να φέρουν εις πέρας την αποστολή.

2.     Όταν έχεις ένα πρόβλημα, για να το λύσεις, συνήθως χρειάζεσαι επιβεβαίωση αν αυτά που σκέφτεσαι είναι σωστά ή βγάζουν νόημα. Ο άνθρωπος έχει αυτή την ανάγκη, να παίρνει επικύρωση των σκέψεών του. Ακόμα πολλές φορές ένα άλλο άτομο πολύ πιθανό να δει κάτι, που εσύ δεν είχες δει ή να σκεφτεί κάτι (μέσα από την δική του διαφορετική οπτική και προσέγγιση του προβλήματος) που εσύ δεν είχες σκεφτεί. Δεν είναι τυχαίο που υπάρχει η έκφραση «δύο μυαλά, είναι καλύτερα από ένα». Και πάλι, στο πυρήνα βρίσκεται η έκθεση των μαθητών σε ένα πρόβλημα. Αν συνεργαστείς, τότε έχεις πολύ καλύτερες πιθανότητες να απαντήσεις επιτυχώς.

3.   Πλεονεκτήματα όπως έχω προαναφέρει είναι το ίδιο το περιβάλλον του ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ το οποίο προσφέρει μεγάλη ποσότητας αλληλεπίδρασης στους μαθητές. Κατά τη γνώμη μου, ο καιρός της παραδοσιακής μάθησης έχει περάσει (να ρίχνεις ένα βιβλίο μπροστά στο μαθητή) και πρέπει να αρχίσουμε να βρίσκουμε νέους, πιο ευφάνταστους και ενδιαφέρουν τρόπους να κάνουμε τον μαθητή να ενασχοληθεί με το διάβασμα. Το περιβάλλον του ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ σίγουρα εμπίπτει σε αυτή τη κατηγορία. Ως μειονέκτημα θα έλεγα την έλλειψη επιπρόσθετων ερευνών για την επίλυση του προβλήματος. Δεν μπορείς να βασιστείς σε μία μονάχα έρευνα για να βγάλεις συμπεράσματα για ένα ερώτημα. Επίσης, για τις έρευνες που διαθέτει θα μπορούσαν να υπάρχουν περισσότερες λεπτομέρειες ώστε να σχηματίζεται μια πιο ολοκληρωμένη άποψη για αυτές.

Αντώνης Χαραλάμπους