Η έννοια του εξειδικευμένου ακροατηρίου

Α) Κατά την παρακολούθηση της εκπομπής “Champions League Pre-game”  από το κανάλι BT Europe HD τη Τρίτη 23 Φεβρουαρίου 2016  κατέγραψα τις εξής διαφημίσεις:

                1^ο  Break διαφημίσεων :

·    Ποδοσφαιρικοί αγώνες που θα μεταδοθούν στις επόμενες μέρες από το ίδιο κανάλι (BT Europe HD)

·         Διαφήμιση snack (crisps)

·         Διαφήμιση αυτοκινήτων Renault

·         Διαφήμιση ιστοσελίδας ESPN

·         Διαφήμιση εταιρίας στοιχημάτων – Ladbrokes

·         Διαφήμιση φιγούρων MARVEL

·         Διαφήμιση ασφαλιστικής εταιρίας αυτοκινήτων – AVIVA

·         Διαφήμιση ιστοσελίδας αγοραπωλησίας οχημάτων – AutoTrader

·         Διαφήμιση επίσημου χορηγού του Champions League - Gazprom

2^ο Break διαφημίσεων:

·         Διαφήμιση αυτοκινήτων Nissan

·         Διαφήμιση ντοκιμαντέρ που θα μεταδοθεί τις επόμενες μέρες από το ίδιο κανάλι (BT Europe HD)

·         Διαφήμιση αυτοκινήτων BMW

·         Διαφήμιση εταιρίας στοιχημάτων – Ladbrokes

·         Διαφήμιση Amazon Prime

·         Διαφήμιση Shazam

·         Διαφήμιση McDonalds

·         Διαφήμιση προσφορών για εγγραφή στο ίδιο κανάλι

·         Διαφήμιση Varanama – Εταιρία πώλησης βαν

·         Διαφήμιση shampoo για άντρες

·         Διαφήμιση προσφορών EasyJet

·         Διαφήμιση προσφορών Sainsbury’s – Υπεραγορά

·         Διαφήμιση επίσημου χορηγού του Champions League - Gazprom

3^ο Break Διαφημίσεων:

·         Διαφήμιση αυτοκινήτων Nissan

·         Διαφήμιση εταιρίας στοιχημάτων – Coral

·         Διαφήμιση προσφορών EasyJet

·         Διαφήμιση ασφαλιστικής εταιρίας αυτοκινήτων – LV

·         Διαφήμιση εταιρίας οπτικών ειδών – Specsavers

·         Διαφήμιση crisps –Walker

·         Διαφήμιση αυτοκινήτων SEAT

·         Διαφήμιση “Join the army” – Επιστράτευση στο στρατό επί πληρωμή

·         Διαφήμιση  IKEA

·         Διαφήμιση Domino’s Pizza

·         Διαφήμιση ποδοσφαιρικού αγώνα που θα μεταδοθεί στις επόμενες μέρες από το ίδιο κανάλι (BT Europe HD) – Tottenham v Arsenal

·         Διαφήμιση επίσημου χορηγού του Champions League - Gazprom

Ανάλυση Διαφημίσεων:

1.  Τα προιόντα των διαφημίσεων απευθύνονται σχεδόν αποκλειστικά στον ανδρικό πληθυσμό. Χαρατηριστικά παραδείγματα που το αποδεικνύουν είναι διαφημίσεις αυτοκινήτων, ποδοσφαιρικών στοιχημάτων, αντρικών shampoo, Join the army κ.α. Δηλαδή παρατηρούμε ότι η διαφημίσης ταιρίαζουν απόλυτα με το ακρωατήριο της εκπομπής.

2.   Τα προιόντα που προβάλλονται κατά την διάρκεια των διαφημίσεων αφορούν τη ηλικιακή ομάδα ανδρών 25 – 40 ετών. Αυτό διότι θεωρουμε πως είναι η ηλικία που θα αγοράσεις αυτοκίνητο, είναι πιο πιθανόν να έχεις την οικονομική ευχέρια για ταξίδια, έπιπλα κτλ.

3.       Με βάση τα αυτοκίνητα και τα ταξίδια θα υποστηρίζαμε μέση τάξη, αν και υπάρχουν αρκετά προιόντα που είναι για όλους όπως για παράδειγμα πατατάκια, pizza, shampoo κ.α.

4.     Δεν θεωρούμε ότι χρειάζονται ιδιαίτερες γνώσεις για την κατανόηση των διαφημίσεων άρα θα λέγαμε για όλα τα άτομα, ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου.

5.       Σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο

6.  Για το λόγο ότι τη συγκεκριμένη ώρα είχε μετάδοση ποδοσφαιρικού αγώνα, οι διαφημιστές στόχευσαν τον ανδρικό πληθυσμό και  με το να διαφημίσουν αυτοκίνητα, ταξίδια, φαγητά φαίνεται ότι υποθέτουν ότι οι αξίες των ανδρών συσχετίζονται με αυτά τα αγαθά. (Να έχουν ένα ωραίο αυτοκίνητο, να τρώνε pizza κατά την διάρκεια του αγώνα κτλ.)

7.   Ναι όπως έχει αναφερθέι και πιο πάνω, υπήρχαν σε όλα τα break διαφημίσεις που αφορούσαν μελλοντικές εκπομπές, οι οποίες θα μεταδίδονταν από το ίδιο κανάλι. Ως επί το πλείστον οι εκπομπές αυτές αφορούσαν ποδοσφαιρικούς αγώνες, και άλλες ντοκιμαντέρ αλλά και πάλι για το ποδόσφαιρο. Ναι σίγουρα θα παρακολουθούσα τις εκπομπές που διαφημίζουν για το λόγο ότι είμαι ποδοσφαιρόφιλος και παρακολουθώ εντατικά ποδοσφαιρικούς αγώνες.

Συμπερασματικά από την πιο πάνω ανάλυση φαίνεται πως το ακροατήριο που συσχετίζεται με το περιεχόμενο της συγκεκριμένης εκπομπής αντικατοπρίζεται απόλυτα με τις διαφημίσεις που προβάλλονται καθόλη την διάρκεια του προγράμματος. 

Παιδεία για τα μέσα (σε εφημερίδες, ειδησεογραφικές εκπομπές στην τηλεόραση και ιστοσελίδες στο διαδίκτυο)

1. Παιδεία για τα μέσα (σε εφημερίδες)

Οι δύο εφημερίδες προς ανάλυση ήταν η «Η Σημερινή» και ο «Φιλελεύθερος».

1.1. Στην «Η Σημερινή» η κύρια είδηση ήταν μονάχα μία, και αφορούσε το «Κυπριακό» και το σχέδιο Ανάν. Ο Φιλελεύθερος επίσης γράφει για το ίδιο θέμα ως κύρια είδηση, όμως παράλληλα υπάρχουν ακόμα δύο ειδήσεις που καταλαμβάνουν μικρότερο χώρο στο πρωτοσέλιδο. Η μία είδηση αφορά τις νέες ποινές της τροχαίας και η άλλη αφορά το συνωστισμό και την αταξία στα επείγοντα περιστατικά του νοσοκομείου Λεμεσού. Άρα βλέπουμε ήδη μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στις δύο, με την πρώτη να επικεντρώνεται αποκλειστικά σε πολιτικά, ενώ η δεύτερη συμπεριλαμβάνει και κοινωνικά ζητήματα.

1.2. Στην «Η Σημερινή» η μεγαλύτερη εικόνα έδειχνε τον σουλτάνο-Πρόεδρρο της Τουρκίας (όπως αποκαλέστηκε) και την σημαία της τουρκίας να αχνοφαίνεται στο βάθος. Στον «Φιλελεύθερο» τώρα, υπάρχει μια κύρια φωτογραφία, μια γελοιογραφία και διάφορες διαφημίσεις (τράπεζες, περιοδικά μαγειρικής). Τα γραφικά και στις δύο αφορούν παρακείμενο της εφημερίδας.

1.3. Στην «Η Σημερινή» τα μόνα μη νέα βρίσκονταν κάτω δεξιά σε ένα μικρό τετράγωνο και πάνω από την κεφαλίδα. Το ίδιο ισχύει και για τον «Φιλελεύθερο».

2.1. Το πιο σημαντικό κριτήριο κατά την γνώμη μας είναι η μαζικότητα, δηλαδή η είδηση να ανταποκρίνεται σε πολλές διαφορετικές ομάδες ατόμων και να τις προσελκύσει. Προκειμένου να πετύχουν αυτό το σκοπό, στις κύριες ειδήσεις προσπαθούν να καλύψουν μια ευρεία γκάμα θεμάτων, όπως πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα.

2.2. Δίνεται εμφάση σε φλέγοντα θέματα που διαδραματίζονται την παρούσα χρονική περίοδο (όπως οι εξελίξεις στο «Κυπριακό»).

2.3. Στον «Φιλελεύθερο» προσέξαμε ότι υπάρχει μια σχετική ισορροπία. Το κάθε θέμα καλύπτεται συνήθως από πολλές πλευρές. Σε αντίθεση τώρα, στην «Η Σημερινή» παρατηρήθηκε μια κάπως προκατειλημμένη προβολή συγκεκριμένων θεμάτων, όπως για παράδειγμα στην είδηση που αφορούσε το «Κυπριακό», η οποία φαινόταν να παρουσιάζει με απειλητικό τρόπο τον Τούρκο Πρωθυπουργό.

3.1. Και οι δύο εφημερίδες καλύπτουν μια μεγάλη ποικιλία θεμάτων, όπως πολιτικά, οικονομικά, ρεπορτάζ, μικρές αγγελίες, αθλητικά, κόσμος και άλλα.

3.2. Τόσο στον «Φιλελεύθερο», όσο και στην «Η Σημερινή» οι διαφημίσεις καταλαμβάνουν αρκετό χώρο ίσως επειδή αποτελούν την κύρια πηγή εσόδων των εφημεριδών. Σίγορα όμως, τον περισσότερο χώρο καταλαμβάνουν οι κύριες είδησεις. Τέλος, όσον αφορά τον ψυχαγωγικό τομέα, εκείνο που ξεχωρίζει είναι τα αθλητικά για τα οποία υπάρχει ειδικό παράρτημα.

4. Θεωρούμε καλύτερο τον «Φιλελεύθερο» διότι είναι λιγότερο κομματοποιήμενη εφημερίδα.

Από: Αντώνη Χαραλάμπους, Λεύκιο Χριστοδούλου, Σταύρο Νικόλα και Χρίστο Χατζηπαναγή

2. Παιδεία για τα μέσα (σε τηλεοπτικές εκπομπές)

2.1.         1. Σύρραξη στη Συρία με βομβαρδισμούς Τούρκων.

                2. Διπλωματικές επιπλοκές μεταξύ Τούρκων – Ρώσων – Κούρδων.

                3. Το μεταναστευτικό ρεύμα από τη Συρία.

                4. Συνεργασία Κύπρου – Ελλάδας – Λιβάνου για πολιτικά θέματα.

                5. Ένταλμα σύλληψης για τα πρώην στελέχη της Λαϊκής.

                6. Λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των εκτάκτων του δημοσίου.

2.2. Το βρήκαμε αρκετά παράξενο ότι οι πλείστες από αυτές αφορούσαν εξωτερικά ζητήματα και μονάχα προς το τέλος των κύριων ειδήσεων άρχισαν να αναφερόνται σε εσωτερικά ζητήματα. Ως κριτήριο επιλογής, πιστεύουμε πως επιλέχθηκε το «σοκ» που προκαλεί η είδηση. Για παράδειγμα ο πόλεμος στη Συρία είναι ένα θέμα που αγγίζει τους τηλεθεατές αν και δεν τους αφορά άμεσα.

2.3. Η πρόβλεψή μας είναι ότι δεν θα έχει γίνει η ίδια επιλογή και από το MEGA, διότι το ΡΙΚ, ως κρατικό κανάλι, έχει ένα «ιδιαίτερο» χαρακτήρα.

Αφού είδαμε και το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του MEGA, παρατηρησάμε αρκετές διαφορές. Αρχικά, η πρώτη είδηση αφορούσε τα εσωτερικά και ήταν η αντίστοιχη 5η στο ΡΙΚ, ενώ η κυριότερη είδηση του ΡΙΚ έρχεται 2η στο MEGA. Kαι τα δύο έχουν ως 4η είδηση την συνεργασία Κύπρου – Λιβανου – Ελλάδας. Τέλος, το MEGA, σε αντίθεση με το ΡΙΚ, είχε μέσα στις κύριες ειδήσεις θέματα πιο «ψυχαγωγικού» στυλ όπως τα αθλητικά και μια είδηση που αφορούσε εικονικούς γάμους. Αυτό όπως έχουμε προαναφέρει ίσως να οφείλεται στον διαφορετικό χαρακτήρα των δύο καναλιών.

Από: Αντώνη Χαραλάμπους, Λεύκιο Χριστοδούλου και Χρίστο Χατζηπαναγή

3. Παιδεία για τα μέσα (σε διαδικτυακές ιστοσελίδες)

3.1. Λόγω του ότι στην περίπτωση των «Ειδήσεων σε ένα λεπτό», ο αναγνώστης θέλει να «καταναλώσει» σε όσο λιγότερο χρόνο γίνεται, όλες τις πιο σημαντικές ειδήσεις και στους πιο σημαντικούς τομείς, βλέπουμε ότι δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε κατηγορίες ειδήσεων οι οποίες θεωρούνται υψηλού ενδιαφέροντος για αυτούς, όπως τα Πολιτικά, η Οικονομία και τα Αθλητικά. Στην άλλη περίπτωση όμως (Επικαιρότητα), ο αναγνώστης έχει θεωρητικά περισσότερο χρόνο στην διάθεση του να ενημερωθεί για το τί συμβαίνει, και παρατηρούμε ότι οι ειδήσεις καλύπτουν μια μεγαλύτερη γκάμα θεμάτων (Celebrities, Υγεία κ.α.), συμπεριλαμβανομένων όμως πάντα και των προαναφερθέντων.

Από: Αντώνη Χαραλάμπους

Πληροφοριακή Παιδεία - Ιχνηλάτης

Χρησιμοποίησα την ενότητα 3 από το διαδικτυακό περιβάλλον αυτοδιδασκαλίας "Ιχνηλάτης" http://ihnilatis.cut.ac.cy/ που δημιουργήθηκε από τη βιβλιοθήκη του ΤΕΠΑΚ, η οποία αποσκοπεί στην ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας σε φοιτητές.

Πριν να περάσω στην ανάλυση των δραστηριοτήτων που έλαβα μέρος, νομίζω θα ήταν πρέπον να εξηγήσω - έστω και περιληπτικά - περί τίνος πρόκειται ο όρος "πληροφοριακή παιδεία". Σε παλαιότερα χρόνια, υπήρχε το πρόβλημα, πως η πρόσβαση στην πληροφορία (και κατ' επέκταση στη γνώση), ήταν πολύ περιορισμένη. Η μεγαλύτερη πλειοψηφία αυτής βρισκόταν σε βιβλιοθήκες οι οποίες και πάλι, δεν ήταν για όλους. Με την έλευση του Διαδικτύου όμως, οι όροι έχουν αντιστραφεί. Πλέον χανόμαστε σε ένα απέραντο ωκεανό πληροφοριών, μη ξέροντας που να "αγκυροβολήσουμε". Ενώ λοιπόν το ζητούμενο των προηγούμενων χρόνων ήταν η πρόσβαση στην πληροφορία, στη σημερινή εποχή το ζητούμενο είναι η βέλτιστη διαχείριση και δυναμική επεξεργασία του τεράστιου όγκου πληροφορίας, που τείνει να μας κατακλύσει.

Στην πρώτη δραστηριότητα που έλαβα μέρος (Δραστηριότητα 3), η οποία αφορούσε την αξιολόγηση πληροφοριών από ιστοσελίδες, τα πήγα πάρα πολύ καλά, απαντώντας και στις 4 από τις ερωτήσεις σωστά. Ομολογουμένως, ήθελαν λίγη έρευνα και νομίζω αυτό ήταν και το τρικ της δραστηριότητας. Να μην απαντήσεις απευθείας στις ερωτήσεις έχοντας την εντύπωση ότι ξέρεις ήδη την απάντηση, αλλά να ψάξεις πρώτα στην ιστοσελίδα που σου δινόταν στη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Προχωρώντας στην δεύτερη δραστηριότητα (Δραστηριότητα 4), η οποία αφορούσε την αξιολόγηση βιβλίων και περιλάμβανε μονάχα μία ερώτηση (που όμως χρειαζόταν και αιτιολόγηση της απάντησης), και πάλι απάντησα  σωστά. Βέβαια, βλέποντας στη συνέχεια την ολοκληρωμένη απάντηση, συνειδητοποίησα πως η δική μου ήταν αρκετά ελλιπής και ίσως να χρειάζομαι λίγο περισσότερη εξάσκηση στην αξιολόγηση αυτού του τύπου υλικού.

Στην τελευταία δραστηριότητα (Δραστηριότητα 5), στην οποία έπρεπε να ταξινομήσω 6 περιοδικά στην κατάλληλη κατηγορία ανάμεσα σε Εμπορικό, Επαγγελματικό ή Ακαδημαϊκό, δυστυχώς χάλασα όλη την προηγούμενη καλή μου δουλειά και έκανα ένα λάθος. Εδώ πρέπει να αναφέρω, πως αν και προέβλεψα από την αρχή ότι η κάθε κατηγορία θα είχε δύο περιοδικά (θα ήταν δηλαδή ισότιμα κατανεμημένες οι απαντήσεις), και προσπάθησα επομένως να προσαρμόσω τις απαντήσεις μου αναλόγως, κατέληξα να βάλω 3 περιοδικά στην κατηγορία του Επαγγελματικού, και ένα στην κατηγορία του Εμπορικού. Όπως αποδείχθηκε στα αποτελέσματα, η έλλειψη εμπιστοσύνης στο ένστικτό μου, μου κόστισε.

Έχοντας ολοκληρώσει τις δραστηριότητες, θα έλεγα ότι βρίσκομαι σε ένα αρκετά ικανοποιητικό επίπεδο όσον αφορά την πληροφοριακή παιδεία, όμως αναμφίβολα υπάρχει χώρος για βελτίωση. Το "κόλπο" είναι, όπως έχω ήδη προαναφέρει, όταν βρεις μια πηγή (είτε αυτή είναι περιοδικό, βιβλίο, ιστοσελίδα κτλ.) να αφιερώσεις λίγο περισσότερο χρόνο να την μελετήσεις ώστε να είσαι σε θέση να  επαληθεύσεις την εγκυρότητα της και να μην "τεμπελιάσεις".